De twee werelden van AuDHD

Leven met kenmerken van zowel autisme als ADHD is een leven vol tegenstellingen. Daardoor is het alsof je in twee verschillende werelden leeft.  Je herkent je niet helemaal in autisme en ook niet in ADHD. Deze tegenstelling kunnen elkaar compenseren waardoor het van buitenaf bekeken lijkt alsof je prima functioneert. Maar niemand ziet hoeveel moeite jou dat kost.

Twee personen in één brein

Want van binnen is het erg hard werken om met  deze tegenstellingen in balans te blijven.  Zelf zie ik die twee werelden voor me als twee personen: Addie (ADHD) en Aukje (Autisme)  Ze zijn het vaak niet met elkaar eens. Ze hebben namelijk totaal verschillende behoeftes en die bijten elkaar nogal eens.

Voorspelbaarheid versus afwisseling

Aukje heeft behoefte aan structuur, herhaling, duidelijkheid en voorspelbaarheid. Maar  Addie vind dat al gauw supersaai. Zij verlangt naar afwisseling, en spontaniteit. Dan gaat ze, soms impulsief, op zoek naar dingen die nieuwe prikkels opleveren. Voor Aukje is dat n onrustig en nogal overweldigend. Het maakt haar soms angstig, want ze krijgt het niet allemaal zo snel verwerkt en heeft het gevoel dat ze de controle kwijt raakt.

Hyperfixatie versus snel afgeleid

Aukje is liever met haar speciale interesses bezig en kan dan hypergefixeerd raken. Intense interesses of projecten die diep gaan vind ze heerlijk. Addie vindt het soms moeilijk om er steeds aan vast te blijven houden. Er zijn tenslotte zoveel andere dingen te beleven!

Planning versus executieve dysfunctie

Aukje is goed in plannen en planningen maken, dat heeft ze ook nodig. Het geeft haar houvast.  Maar voor Addie is het moeilijk om zich aan deze plannen te houden. Want dan komt het leven er tussendoor fietsen met andere dingen die haar afleiden. De executive-dysfunctie van ADHD speelt dan op.

Overprikkeling versus prikkels zoeken

Ook op sensorisch gebied hebben ze verschillende dingen nodig. Aukje is heel gevoelig voor prikkels zoals licht, geluid. aanraking, textuur en geur. De wereld met al haar geluiden, beelden en geuren ervaart ze als overweldigend. En dan heb je nog de interne sensaties, zoals honger, dorst of vermoeidheid die haar prikkelbaar kunnen  maken. ADje daarentegen heeft juist extra prikkels nodig om zich geen saaie piet te voelen. Zonder deze prikkels kan ze zich leeg gaan voelen. 

Burn-out en bore-out

Emotioneel kan het daardoor flink stormen. Alles komt twee keer zo hard binnen, de emoties zijn intens en kunnen zo weer omslaan. Het risico op overprikkeling en burn-out ligt altijd op de loer, want ADje wil in haar enthousiasme nogal eens over de grenzen van Aukje heen walsen. Eigenlijk vind ze Aukje een beetje een party-pooper met haar angsten en gevoeligheid voor prikkels. Zelf is ze eerder bang voor een bore-out.

Onderhandelen

Okay, misschien ligt het net nóg iets gecompliceerder. Maar mij helpt het om deze twee tegenpolen met elkaar te laten onderhandelen. Wil Addie bijvoorbeeld een dagje uit? Dan stelt Aukje wel voorwaarden; de dag ervoor en de dag erna een kruis in haar agenda! Aukje doet de planning, zoekt uit wanneer de boot vertrekt en zorgt dat er water en snacks in de rugzak zitten. Addie zorgt voor de gezelligheid en de spontane invallen. Samen maken ze er een mooie dag van die voor alle partijen werkt. De volgende dag heeft Aukje tijd nodig om alles te verwerken en Addie kan tevreden terugkijken op een avontuurlijk uitje.

Wanneer de twee kanten van mijn  AuDHD brein samenwerken dan gaat het  goed. Het kan zelfs heel erg fijn voelen.  Voor mij is het de kunst om wat meer compassie te hebben met de autistische kant. Ik begin het te leren!