Reguliere en een neurodivergente burn-out. Het verschil.

Het verschil tussen een reguliere en een neurodivergente  burn-out wordt nog niet  altijd onderkend door huisartsen en hulpverleners.

Toch is het echt iets anders: Een neurodivergente burn-out heeft een andere oorzaak en vraagt dan ook om een andere benadering voor herstel. 

Hoe herken je een neurodivergente burn-out bij jezelf, een naaste, een werknemer of een patiënt?

Oorzaak

Een reguliere burn-out is doorgaans werkgerelateerd. Terwijl een neurodivergente burn-out je ook kan overkomen als je als je geen baan hebt of juist als je ogenschijnlijk weinig doet. Deze burn-out gaat over álle levensgebieden: prikkels, sociale contacten, administratie, huishouden, relaties en ouderschap. Het ontstaat door jarenlang overleven in een wereld die niet is ingericht op jouw sensorische en sociale behoeften. Er is een mismatch tussen de persoon en de verwachtingen van de maatschappij.

Verlies van vaardigheden 

Bij een neuro-divergente burn-out raken executieve functies nogal overbelast. Je kunt plotseling moeite hebben met praten, simpele taken, plannen en zelfverzorging. Je kunt de controle verliezen over je lichaam en emoties.

Meer last van prikkels

Tijdens een burn-out  kun je nog meer last hebben van sensorische prikkels dan anders. Je hebt geen filter meer; geluiden, licht en sociale interacties komen nu nóg harder binnen. Dat kan je helemaal overspoelen en resulteren in meltdowns of shutdowns.

Makskeren gaat niet meer

We proberen vaak onze neurodivergente kenmerken te verbergen (maskeren) om mee te kunnen draaien in deze maatschappij.  Soms beseffen we niet dat we autistische en ADHD kenmerken hebben. We zijn zo gewend geraakt aan ons masker dat we niet eens meer weten wie we daaronder zijn. Maar maskeren vraagt een uitputtende cognitieve inspanning. Gevolg: jouw accu raakt helemaal leeg. Raak je daardoor in een burn-out dan kun je de energie om te maskeren niet meer opbrengen.

Herstel verloopt grillig

Reguliere burn-outtherapie richt zich veelal op grenzen stellen, leren omgaan met perfectionisme, timemanagemt en stapsgewijs terugkeren naar werk. Bij een neurodivergente burn-out is diepe rust, vermindering van zintuiglijke prikkels en het tijdelijk loslaten van sociale verwachtingen esssentieel. Dat kan lang duren. Soms járen. En het kent een grillig verloop.

Leren omdenken

'Anders zijn'  wordt door anderen, maar ook door onszelf, vaak gezien als lastig. Iets wat afgeleerd of aangepast moet worden. Maar laten we er anders naar kijken;

Een neurodivergent brein heeft gewoon een andere gebruiksaanwijzing. Het vraagt tijd om die te leren kennen en te ontdekken onder welke omstandigheden jij tot bloei komt en onder welke omstandigheden je overbelast raakt.

Dan komt een andere vraag in beeld. In plaats van: ‘Hoe pas jij je aan, aan de maatschappij, het werk, aan de sociale verwachtingen?’ Leer je jezelf vragen:  ‘Wat heeft mijn brein nodig om goed te functioneren?’ En die vraag gaat over alle levensgebieden; je werk, sociale situaties en thuis. 

Op het moment dat dat tot je doordringt volgt er een intense periode van heroriëntering. Het vraagt tijd om een leven op te bouwen dat past bij jouw behoeften.

Communiceren

Hierover helder communiceren vragen om wat jij nodig hebt, is nog een behoorlijke uitdaging. Andere mensen hebben doorgaans weinig weet van neurodivergentie. Daar lopen we vaak tegen onbegrip aan.  Misschien ben je er ook nog helemaal niet klaar voor om over jouw AuDHD te praten. Dat hoeft ook niet perse. Het kan helpend zijn om met een gespecialiseerde coach of therapeut te bespreken hoe je jouw behoeftes helder verwoordt.